267
در یک سال گذشته (از ژانویه ۲۰۲۵ تا ژانویه ۲۰۲۶)، بحران غزه با شدت بیش از گذشته و رویدادهای بسیار تلخ، غیرمنتظره و عجیب، ادامه داشته است و رویدادهای تکاندهندهای رخ داد که جهان را شوکه کرده است. برخی از این اتفاقات مختص یکسال اخیر و برخی ادامهی روند آغاز جنگ غزه از دو سال پیش بوده اند. در ادامه چند مورد از شوکهکنندهترین و تلخترین حوادث این دوره را بر اساس گزارشهای معتبر بینالمللی (سازمان ملل، دیدهبان حقوق بشر، هلال احمر و ...) بررسی می کنیم.
قحطی در غزه
برای اولین بار در تاریخ خاورمیانه، اوت 2025 سازمان ملل (IPC) رسماً قحطی را در غزه شهر تأیید کرد؛ بیش از ۵۰۰ هزار نفر در شرایط فاجعهبار گرسنگی قرار گرفتند و مرگهای ناشی از سوءتغذیه (بهویژه کودکان) ثبت شد. این در حالی بود که انبارهای کمک در مرزها پر بود اما ورود ممنوع شده بود.
ظرفیت خودکفایی غزه تقریباً به طور کامل نابود شده است؛ بهگونهای که تحلیل IPC نشان میدهد بیش از ۹۶ درصد اراضی کشاورزی غزه یا تخریب شده یا غیرقابل استفاده است و همین امر جمعیت را به وابستگی تقریباً کامل به کمکهای خارجی کشانده است.[1]
استفاده از پیرمرد ۸۰ ساله به عنوان سپر انسانی (مه ۲۰۲۵)
تیپ نحال ارتش رژیم اسرائیل یک مرد فلسطینی ۸۰ ساله را برای ۸ ساعت سپر انسانی کرد؛ طناب انفجاری دور گردنش بستند و تهدید کردند سرش را منفجر میکنند.
افزایش مرگومیر کودکان بر اثر سوءتغذیه و بیماری
حداقل ۴۶۰ مورد مرگ ناشی از قحطی ثبت شد که ۱۵۴ نفرشان کودک بودند (تا اکتبر ۲۰۲۵). بسیاری از کودکان دچار فلج اطفال شدند. وزارت بهداشت غزه (تا ژوئیه ۲۰۲۵) اعلام کرده است که از مجموع مرگهای ثبتشده، ۹۶۸ کودک زیر یک سال (infants) جان باختند. این آمار رسمی است اما کارشناسان معتقدند به دلیل فروپاشی سیستم ثبت و هزاران جسد زیر آوار، بهطور قابلتوجهی کمتر از واقعیت است.[2]
کارشناسان سازمان ملل و گروههای حقوق بشری هشدار دادهاند که این اقدام بخشی از سیاست نسلکشی اسرائیل است و تلاشهایی برای پاکسازی غزه از فلسطینیان به منظور الحاق این منطقه است.[3]
قتل عام در صفهای کمکرسانی (ژوئیه ۲۰۲۵)
در چند مورد جداگانه، دهها نفر (تا ۶۷ نفر در یک آخر هفته) هنگام تلاش برای گرفتن غذا کشته شدند؛ سازمان ملل آن را «هرجومرج و فاز مرگ» توصیف کرد.
ویرانی تقریباً کامل زیرساختهای حیاتی
بیش از ۹۲٪ خانهها آسیب دیده یا نابود شدند، تمام دانشگاهها، اکثر مدارس، بیمارستانها و سیستم آب و فاضلاب غزه از بین رفت. شمال غزه در سال ۲۰۲۵ عملاً به منطقهای غیرقابل سکونت تبدیل شد.
طبق تحلیل تصاویر ماهوارهای، تا ۱۱ اکتبر ۲۰۲۵، تقریباً ۸۱٪ از کل سازهها در نوار غزه آسیب دیدهاند. در میان سازههای آسیبدیده، UNOSAT تعداد ۱۲۳۴۶۴ سازه تخریبشده، ۱۷۱۱۶ سازه به شدت آسیبدیده، ۳۳۸۵۷ سازه با آسیب متوسط و ۲۳۸۳۶ سازه احتمالاً آسیبدیده را شناسایی کرد که در مجموع ۱۹۸۲۷۳ سازه آسیبدیده را شامل میشود. در مقایسه با ارزیابی ۸ ژوئیه ۲۰۲۵، این مربوط به افزایش ۴ درصدی در کل سازههای آسیبدیده و افزایش ۱۸ درصدی در سازههای تخریبشده است که نشاندهنده وخامت خسارات است. تخمین زده میشود که ۳۲۰۶۲۲ واحد مسکونی آسیبدیده است که ۱۲ درصد بیشتر از ۸ ژوئیه ۲۰۲۵ است. استانهای غزه و شمال غزه بیشترین افزایش خسارات را در مقایسه با ژوئیه ۲۰۲۵ تجربه کردند، به طوری که تقریباً ۴۲۴۳ سازه جدید در غزه و ۱۴۴۲ سازه در شمال غزه آسیبدیده است. طبق گزارش «نظارت بر جابجایی جمعیت - سومین بهروزرسانی ماهانه از ۱ تا ۳۰ سپتامبر»، ۳۷۹۸۵۱ نفر در ماه سپتامبر آواره شدند که اکثر آنها در استان غزه بودند. در ماه اکتبر، بیش از ۰.۵ میلیون نفر از استان غزه به استانهای جنوبی آواره شدند (تا ۱۰ اکتبر). این یک تحلیل اولیه است و هنوز در میدان عمل تأیید نشده است.[4]
عملیات «ارابههای گدعون دوم» و تهدید به نابودی کامل غزه شهر (اوت–اکتبر ۲۰۲۵)
اسرائیل عملیات گستردهای برای اشغال کامل غزه شهر آغاز کرد و وزیر دفاع گفت کسانی که نمیروند «تروریست و حامی تروریست» محسوب میشوند؛ همزمان قحطی رسمی اعلام شده بود و صدها هزار نفر نتوانستند یا نخواستند فرار کنند.
ممنوعیت فعالیت آژانس امداد و کار سازمان ملل متحد برای پناهندگان فلسطینی (UNRWA)
رژیم اسرائیل از ژانویه ۲۰۲۵ ویزای کارکنان بینالمللی آنروا را تمدید نکرد و در دسامبر ۲۰۲۵ نیروهای اسرائیلی به مقر آژانس آنروا در قدس شرقی اشغالی حمله کرده، اقلامی را توقیف و پرچم سازمان ملل را با پرچم رژیم اسرائیل جایگزین کردند.
آنروا از ابتدای سال، پس از دستور مقامات اسرائیلی به این آژانس برای تخلیه تمام محلهای خود و توقف عملیات در داخل اسرائیل، از این ساختمان استفاده نکرده است.
صدها مورد حمله به مدارس آنروا ثبت شد؛ برخی مدارس چندین بار هدف قرار گرفتند و صدها غیرنظامی در این مکانها کشته شدند.
محرومیت عمدی از آب آشامیدنی
گزارش مفصل دیدهبان حقوق بشر (دسامبر ۲۰۲۴–ژانویه ۲۰۲۵) نتیجهگیری کرد که اسرائیل بهطور عمد فلسطینیان را از دسترسی به آب آشامیدنی محروم کرده و این اقدام را مصداق «نسلکشی» و «نابودی تدریجی» دانسته است.[5]
منابع آب شیرین در غزه به شدت محدود شده و بخش زیادی از آنچه باقی مانده، آلوده است. فروپاشی زیرساختهای تصفیه فاضلاب، تخریب سیستمهای لولهکشی و استفاده از چاههای جذبی برای فاضلاب، احتمالاً آلودگی آبخوان (که بخش عمده آب غزه را تأمین میکند) را افزایش داده است. مناطق دریایی و ساحلی نیز احتمالاً آلوده شدهاند، هرچند آزمایش در حال حاضر ممکن نیست.
بحران آب باعث افزایش شدید بیماریهای عفونی شده است؛ از جمله موارد اسهال آبکی حاد (۳۶ برابر افزایش) و سندرم زردی حاد (نشانه هپاتیت A) که ۳۸۴ برابر افزایش یافته است.
تخریب زیست محیطی و از بین رفتن پوشش گیاهی
بخش زیادی از پوشش گیاهی غزه نابود شده است. از سال ۲۰۲۳ تاکنون، غزه ۹۷ درصد از درختان میوه، ۹۵ درصد از بوتهزارها و ۸۲ درصد از محصولات زراعی سالانه خود را از دست داده است. تولید غذا در مقیاس بزرگ دیگر ممکن نیست. این در حالی است که بیش از ۵۰۰ هزار نفر در غزه با شرایط قحطی روبرو هستند و حدود ۱ میلیون نفر دیگر در وضعیت اضطراری غذایی قرار دارند.
حدود ۷۸ درصد از تخمین ۲۵۰ هزار ساختمان غزه آسیب دیده یا نابود شدهاند. این تخریب ۶۱ میلیون تن آوار تولید کرده است – معادل حجم حدود ۱۵ هرم بزرگ یا ۲۵ برج ایفل. حدود ۱۵ درصد از این آوار در صورت عدم جداسازی زودهنگام زبالهها، خطر نسبتاً بالایی از آلودگی با آزبست، زبالههای صنعتی یا فلزات سنگین دارد.
وضعیت از بد به بدتر میرود. اگر این روند ادامه یابد، میراثی از تخریب زیستمحیطی به جا خواهد گذاشت که میتواند سلامت و رفاه نسلهای آینده ساکنان غزه را تحت تأثیر قرار دهد.[6]
تخریب کامل یک شهر کشاورزی در کمتر از دو هفته (خُزاعه – مه ۲۰۲۵)
شهر خُزاعه (خانه ۱۱ هزار نفر + زمینهای کشاورزی حاصلخیز) در کمتر از ۱۴ روز کاملاً با خاک یکسان شد؛ تصاویر ماهوارهای عفو بینالملل نشان داد این تخریب عمدی و بخشی از استراتژی نابودی منابع غذایی بود.
بحران بهداشت و سلامت
از مارس 2025، نیروهای اشغالگر ورود هرگونه لوازم پزشکی، غذایی یا دیگر لوازم ضروری را به غزه متوقف کردهاند که وضعیت بحران سلامت در این منطقه را بدتر کرده است. کارشناسان سازمان ملل و گروههای حقوق بشری هشدار دادهاند که این اقدام بخشی از سیاست نسلکشی اسرائیل است و تلاشهایی برای پاکسازی غزه از فلسطینیان به منظور الحاق این منطقه است.[7]
حملات مکرر پس از آتشبس اکتبر (تا دسامبر ۲۰۲۵)
حتی پس از آتشبس ۱۰ اکتبر، صدها نقض آتشبس ثبت شد (تا ۹۶۹ مورد تا پایان دسامبر) که منجر به شهادت بیش از ۴۰۰ غیرنظامی شد؛ بسیاری آن را «آتشبس روی کاغذ» نامیدند.
در مجموع باید گفت، این وقایع ترکیبی از خشونت شدید، تصمیمهای غیرمنتظره سیاسی و فاجعه انسانی بوده است که در این گزارش صرفاً به بررسی تعداد معدودی از آنها پرداختیم. اگر بخواهیم عمیقتر و دقیقتر بررسی کنیم، موارد بیشماری از اتفاقات تلخ و شوکه کننده در غزه را می توان برشمرد اما با وجود واضح و علنی بودن آنها برای مجامع بین المللی، هیچ واکنش قاطع، سریع و بازدارندهای علیه رژیم صهیونیستی اعمال نشده و نمیشود. این روند نشان دهندهی آن است که نه تنها رژیم صهیونیستی دائماً به حقوق فلسطینیان تجاوز می کند بلکه جهانیانی که در برابر اقدامات رژیم صهیونی سکوت کرده و این رژیم را حمایت میکنند نیز در این ظلم و جنایات سهیم هستند.
حکیمه زعیم باشی
نظر
ارسال نظر برای این مطلب